Thứ Năm, 15/11/2018
Một số điểm mới của luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ

Thứ nhất, Luật đã xác định rõ phạm vi điều chỉnh là quy định về quản lý, sử dụng VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT; nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, Luật đã quy định rõ các khái niệm về VK, VLN, tiền chất thuốc nổ và CCHT, chỉ rõ các nguyên tắc trong quản lý, sử dụng VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT. Trong Luật quy định về VK hạng nặng, một số loại VK thô sơ, CCHT mới và CCHT có tính năng, tác dụng, tương tự. Việc quy định cụ thể như vậy đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để lực lượng chức năng thực hiện công tác quản lý nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm về công tác này.

Thứ hai, Luật đã quy định 01 chương về quản lý, sử dụng tiền chất thuốc nổ và 01 chương riêng về công tác tiếp nhận, thu gom, phân loại, bảo quản, thanh lý, tiêu hủy VK, VLN, CCHT. Đây là điểm mới của Luật so với Pháp lệnh. Tiền chất thuốc nổ là hóa chất trực tiếp dùng để sản xuất thuốc nổ được quy định trong danh mục do Bộ trưởng Bộ Công thương ban hành và là thành phần quan trọng để chế tạo VLN, trong đó, một số loại tiền chất thuốc nổ có tính nguy hiểm cao, có thể sử dụng để chế tạo VLN với phương pháp đơn giản, thủ công nên cần quản lý chặt chẽ. Do đó, Luật đã quy định rõ các điều, khoản cụ thể từ nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu đến vận chuyển tiền chất thuốc nổ để từ đó quản lý chặt chẽ loại hóa chất đặc biệt này. Bên cạnh đó, trước đây công tác tiếp nhận, thu gom, phân loại, bảo quản, thanh lý, tiêu hủy VK, VLN, CCHT chưa được quy định cụ thể tại Pháp lệnh, do đó hiệu lực pháp lý chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Vì vậy việc quy định cụ thể sẽ tạo hành lang pháp lý cho lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ, đồng thời huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện hiệu quả công tác này.

Thứ ba, Luật đã bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm, như: Hướng dẫn, huấn luyện, tổ chức huấn luyện trái phép cách thức chế tạo, sản xuất, sửa chữa hoặc sử dụng VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT dưới mọi hình thức; che giấu, không tố giác, giúp người khác chế tạo, sản xuất, mang, mua, bán, sửa chữa, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép hoặc hủy hoại VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT... Việc bổ sung các quy định này là cơ sở pháp lý quan trọng để lực lượng chức năng thực hiện việc xử lý các hành vi vi phạm về VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT, góp phần quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.  


Công an TP. Hải Phòng tổ chức tiêu hủy số vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ
 của các đối tượng mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép. Ảnh: P.K  

Thứ tư, về nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, sửa chữa VK. Trong các văn kiện của Đảng, quy định của Hiến pháp và pháp luật đã thể hiện nhất quán quan điểm về xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng là bộ phận của nền công nghiệp quốc gia. Luật quy định tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, sửa chữa VK theo quy định của Chính phủ. Đồng thời, để huy động tối đa các nguồn lực xã hội, bảo đảm tính thống nhất trong các văn bản quy phạm pháp luật và phù hợp với yêu cầu thực tiễn, có tính tới việc huy động các cơ sở công nghiệp dân sự vào hoạt động công nghiệp quốc phòng, an ninh khi cần thiết.

Thứ năm, về đối tượng được trang bị VK, CCHT. So với Pháp lệnh, Luật bổ sung đối tượng được trang bị VK, CCHT là Cảnh sát biển, Cơ yếu, Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm điều kiện cho các lực lượng này có phương tiện thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao. Đồng thời, Luật giao cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an căn cứ vào tính chất, yêu cầu, nhiệm vụ quy định việc trang bị vũ khí cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý.

Thứ sáu, về thủ tục trang bị, cấp giấy phép sử dụng VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT. Để phù hợp với quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quy định thủ tục hành chính, Luật quy định đầy đủ, cụ thể hồ sơ, thủ tục trang bị, cấp giấy phép về VK, VLN, tiền chất thuốc nổ, CCHT trên cơ sở kế thừa quy định của Pháp lệnh và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc luật hóa các quy định này sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan, tổ chức thực hiện được thống nhất, hạn chế việc ban hành nhiều văn bản hướng dẫn.

Thứ bảy, về quy định nổ súng. Để phù hợp với quy định của Hiến pháp năm 2013 về tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, Luật quy định nguyên tắc sử dụng VK quân dụng theo hướng khi thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, việc sử dụng vũ khí quân dụng phải căn cứ vào tình huống, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi mà đối tượng thực hiện để quyết định việc sử dụng VK quân dụng và phải hạn chế thiệt hại do việc sử dụng VK quân dụng gây ra...  ; đồng thời áp dụng chung cho các loại VK quân dụng (bao gồm các loại súng, bom, mìn, lựu đạn...) trong thực hiện nhiệm vụ bảo đảm ANTT. Đồng thời, Luật quy định cụ thể các trường hợp nổ súng quân dụng khi thực hiện nhiệm vụ bảo đảm ANTT. Theo đó, căn cứ vào mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, Luật quy định thành nhóm các trường hợp nổ súng sau khi đã cảnh báo và nhóm các trường hợp nổ súng không cần cảnh báo nhằm bảo đảm chặt chẽ, tránh bị lạm dụng; tạo điều kiện cho các lực lượng chức năng khi thực thi nhiệm vụ và phù hợp với các bộ luật khác có liên quan, nhất là Bộ luật hình sự 2015 (quy định về phòng vệ chính đáng và tình thế cấp thiết). Ngoài ra, Luật cũng đã bổ sung, hoàn thiện các quy định về sử dụng VK thể thao, VK thô sơ, CCHT.

Thứ tám, Luật đã giao Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Công Thương ban hành danh mục VK quân dụng, VK thể thao, VLN công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, CCHT. Đây là điểm mới so với Pháp lệnh. Trước đây Pháp lệnh không quy định cụ thể danh mục VK, VLN, CCHT, do đó việc xác định loại VK, VLN, CCHT để làm căn cứ xử lý gặp nhiều khó khăn. Việc quy định cụ thể danh mục sẽ tạo hành lang pháp lý cho lực lượng chức năng trong quản lý nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm về VK, VLN, CCHT. 

Với những nội dung trên, Luật  Quản lý, sử dụng VK, VLN và CCHT được ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2018 sẽ khắc phục được những khó khăn, vướng mắc và là cơ sở pháp lý quan trọng trong quản lý, sử dụng VK, VLN, CCHT, góp phần vào công tác đảm bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đại tá Vũ Minh Hùng
Trưởng phòng 3, Cục Cảnh sát QLHC về TTXH





Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi