Thứ Năm, 17/1/2019
Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy

Hiện nay, trong danh mục quản lý theo Nghị định số 82/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 về Ban hành các danh mục chất ma túy và tiền chất, Nghị định số 126/2015/NĐ-CP ngày 09/12/2015 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung danh mục các chất ma túy và tiền chất có 45 chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng, 136 chất ma túy hạn chế sử dụng, 69 chất ma túy được sử dụng và 43 tiền chất được sử dụng. Trong số các tiền chất được sử dụng thì có 34 chất thuộc quản lý của Bộ Công thương và 09 chất thuộc quản lý của Bộ Y tế. Tổ công tác liên ngành kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy đã được thành lập ở trung ương và địa phương gồm đại diện các ngành công an, y tế, công thương, hải quan. Tổ kiểm soát liên ngành này có nhiệm vụ phối hợp, kiểm soát chặt chẽ lượng tiền chất được nhập khẩu theo đúng dự trù nhu cầu sử dụng trong nước, giám sát từ khâu nhập khẩu đến phân phối, sử dụng trong nước. Công tác kiểm soát tiền chất đòi hỏi lực lượng chức năng phải quản lý chặt chẽ, không để thất thoát tiền chất vào sản xuất ma túy, đồng thời vẫn phải tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội.

Trong những năm qua công tác kiểm soát tiền chất đã có những kết quả tích cực, tình hình vận chuyển trái phép tiền chất ephedrine và pseudoephedrine qua đường chuyển phát nhanh từ Việt Nam đi Úc đã được kiềm chế so với các năm trước đây. Các hoạt động hợp pháp về tiền chất nhằm phục vụ phát triển kinh tế xã hội vẫn diễn ra sôi động, nhu cầu sử dụng tiền chất trong sản xuất, kinh doanh và y tế tăng trung bình 8% mỗi năm với hơn 900 doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến tiền chất. Đa số các doanh nghiệp đã khai báo đầy đủ số lượng tiền chất xuất, nhập khẩu, số lượng kinh doanh trong kỳ, số lượng tồn kho; một số doanh nghiệp khi bán hàng thông báo cho khách hàng về trách nhiệm quản lý, sử dụng đúng mục đích các loại tiền chất, không thất thoát để tội phạm lợi dụng vào mục đích bất hợp pháp. Công tác xác minh thông tin trong quá trình kiểm soát, phối hợp xây dựng văn bản pháp luật, phối hợp kiểm tra hướng dẫn... đã được chú trọng và tiến hành thường xuyên. Bên cạnh đó, việc kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy đã phát huy hiệu quả, góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm sử dụng tiền chất để sản xuất ma túy tổng hợp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát đã giúp cho các lực lượng chức năng kịp thời nắm thông tin từng lô hàng tiền chất được thông quan, phân phối, sử dụng và tồn kho.


 
 Đại biểu đại diện các bộ, ngành tham dự hội thảo nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát các chất hướng thần mới/Ảnh: Thu Phương  

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, song trong xu thế cải cách hành chính phát triển Chính phủ điện tử hiện nay, các quy định về thời hạn và yêu cầu gửi giấy phép, báo cáo… tại Nghị định số 58/2003/NĐ-CP ngày 29/5/2003 của Chính phủ quy định về kiểm soát nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển quá cảnh lãnh thổ Việt Nam chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và Nghị định số 80/2001/NĐ-CP ngày 05/11/2001 của Chính phủ hướng dẫn việc kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy ở trong nước không còn phù hợp; nặng về thủ tục hành chính, gây khó khăn cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Hơn nữa, hiện nay chưa có quy định cụ thể về hàm lượng, nồng độ đối với hỗn hợp hóa chất có chứa tiền chất, nhiều lô hàng hóa chất có chứa tỉ lệ tiền chất rất nhỏ, việc tách chiết tiền chất ra khỏi hỗn hợp rất khó hoặc chi phí rất cao nên nguy cơ thất thoát vào sản xuất ma túy trái phép gần như không thể thực hiện được, tuy nhiên vẫn yêu cầu giấy phép nhập khẩu, gây phiền toái cho doanh nghiệp. Đáng chú ý, việc kiểm soát các hoạt động mua bán tiền chất công nghiệp trong nội địa đến sản phẩm cuối cùng còn nhiều khó khăn, tiền chất công nghiệp được bán trôi nổi trên thị trường. Số lượng các doanh nghiệp được phép nhập khẩu tiền chất công nghiệp lớn (trên 500 doanh nghiệp) với nhiều lần nhập khẩu cho một giấy phép dẫn đến công tác theo dõi, kiểm soát khó khăn. Các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến tiền chất công nghiệp sau khi nhập khẩu chưa có báo cáo về tình hình phân phối, sử dụng, tồn kho. Đối với một số loại hàng hóa khi nhập khẩu được khai báo theo tên thương mại, không ghi chính xác hàm lượng, nồng độ tiền chất trong sản phẩm nên cơ quan chức năng khó phát hiện. Mặt khác, sự phối hợp giữa Tổ công tác liên ngành trung ương và địa phương chưa có sự kết nối chặt chẽ, thông suốt nên việc cập nhật thông tin và tổ chức hoạt động của địa phương chưa trọng tâm. Do vậy, công tác quản lý, kiểm soát thông tin thực nhập, thực xuất tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần đối với từng giấy phép còn hạn chế.

Năm 2016, Bộ Công an đã tổ chức đoàn công tác kiểm tra, khảo sát tình hình hoạt động của Tổ công tác liên ngành địa phương tại 09 tỉnh, thành phố. Qua kiểm tra cho thấy, hoạt động của Tổ công tác liên ngành ở một số địa phương không thường xuyên nên quan hệ phối hợp giữa các ngành chức năng thiếu chặt chẽ. Mức độ hiểu biết về tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần của cán bộ trực tiếp làm công tác kiểm soát hợp pháp về ma túy chưa đáp ứng được yêu cầu công tác.Việc xử lý các vụ vi phạm về tiền chất cần có sự tăng cường quan hệ phối hợp giữa công an và hải quan trong hoạt động tiếp nhận, xử lý các vụ vi phạm về tiền chất. Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát tiền chất, trong thời gian tới, các đơn vị phối hợp cần chú trọng những vấn đề sau:

Một là, cần đề nghị sửa đổi, bổ sung một số văn bản pháp luật về kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy: Nghị định 58/2003/NĐ-CP quy định về kiểm soát nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển quá cảnh lãnh thổ Việt Nam chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; Nghị định số 80/2001/NĐ-CP hướng dẫn việc kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy ở trong nước theo hướng giảm thủ tục hành chính, thực hiện cấp phép và khai báo điện tử.

Hai là, sửa đổi, bổ sung Thông tư 42/2013/TT-BCT ngày 31/12/2013 của Bộ trưởng Bộ Công thương quy định quản lý, kiểm soát tiền chất trong lĩnh vực công nghiệp. Trong đó, cần có quy định cụ thể về hàm lượng, nồng độ của các tiền chất trong hỗn hợp hóa chất phải có giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu; quy định về báo cáo đối với các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng tiền chất.

 Ba là, hướng dẫn các doanh nghiệp, các chi cục hải quan thực hiện đầy đủ, kịp thời chế độ thông tin báo cáo về tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần theo quy định. Tăng cường tổ chức tập huấn, hướng dẫn cán bộ làm công tác kiểm soát tiền chất ở địa phương cũng như tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các Tổ công tác liên ngành địa phương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kiểm soát tiền chất.

Bốn là, làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục cho các cơ quan, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, y tế nâng cao ý thức quản lý tiền chất, không để thất thoát ra ngoài.

Trần Thị Quyến

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi