Thứ Năm, 15/11/2018
Một số cách nhận biết đối tượng suy giảm chức năng nhận thức, ảo giác, loạn thần do sử dụng ma túy tổng hợp và các chất hướng thần mới

Hiện nay, tại Việt Nam xuất hiện các chất hướng thần thuộc loại ma túy tổng hợp với các tên gọi khác nhau như: Hồng phiến, ngựa, hàng đá, pha lê, thuốc lắc, kẹo ... và nhiều loại chưa thuộc dạng mục chất ma túy với các tên gọi khác nhau như “gia vị”, “muối tắm”, “nước biển”, “meo meo”... khiến nhiều người lầm tưởng là họ đang giải trí mà không có mấy nguy cơ, thậm chí còn cho rằng “hàng mới” này không có nguy cơ nhưng thực tế thì hàng đá, thuốc lắc hay bột Ke còn nguy hiểm hơn các loại ma túy truyền thống, các loại chất hướng thần mới phát hiện cũng nguy hiểm như các chất hướng thần thuộc loại ma túy đã có trong danh mục trước khi bổ sung.

Ảnh minh họa (st)

Các chất hướng thần mới được phân chia làm nhiều nhóm (09 nhóm), nhiều chất trong các nhóm có đặc điểm giống với các chất đã được kiềm soát như nhóm Cannabinoid tổng hợp (JWH-18) có đặc tính giống THC là chất hướng thần chính trong cần sa, một số chất hướng thần nhóm Cathione tổng hợp giống với các loại ma túy tổng hợp nhóm ATS, các chất nhóm Phenethylamine gồm nhiều chất có đặc tính kích thích, gây ảo giác rất nguy hiểm. Đây là vấn đề đáng báo động vì nhiều chất hướng thần mới vẫn đang là hợp pháp, được bán công khai, thậm chí cả trên Internet vì những chất này chưa được kiểm chứng về độ an toàn và có thể nguy hiểm hơn nhiều so với các loại ma túy truyền thống nhưng chưa được đưa vào danh mục quản lý mặc dù việc lạm dụng chất hướng thần có tác hại nhiều mặt và rất nghiêm trọng, gây ra nhiều hành vi xấu, tội phạm trong xã hội.

Một loại ma túy tổng hợp./ Ảnh: st

Trên thực tế việc phòng ngừa và đấu tranh với hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển và sử dụng bất hợp pháp các chất này ở nhiều nước trong khu vực còn đang gặp nhiều khó khăn vì:

Thứ nhất, nhiều chất chưa có trong danh mục kiếm soát của các Công ước quốc tế về kiểm soát ma túy và các chất hướng thần nên việc kiểm soát chúng đang gặp khó khăn.

Cho đến nay, trong khu vực mới có một nước duy nhất là New Zealand có được các điều luật cụ thể để kiểm soát các chất NPS. Các nước khác đang trong giai đoạn phân loại để dự kiến đưa vào danh mục một số chất trong tổng số gần 200 chất NPS đang bị lạm dụng hoặc như kinh nghiệm của Nhật Bản, Philippines và một số nước khác, tạm thời quản lý theo các quy định kiểm soát các chất nguy hiểm trong khi đợi có các văn bản cụ thể để quản lý các chất này.

Thứ hai, được coi là mới bị lạm dụng so với nhiều loại chất đã có trước đây như thuốc phiện, heroin, ATS, nên sự hiểu biết và cảnh báo về tác hại do NPS gây ra cho xă hội còn chưa đủ mạnh và chưa mang tính cảnh báo cao.

Điều đáng lo ngại là hiện nay, tại Việt Nam mặc dù sự ưu tiên đang dành cho việc phòng ngừa, đấu tranh với tệ nạn sản xuất, mua bán, sử dụng trái phép các loại ma túy truyền thống và các loại ma túy tổng hợp song thực trạng diễn biến tình hình liên quan đến các chất hướng thần mới không thể nằm ngoài sự quan tâm, cần có những biện pháp cấp bách và tổng thể về pháp luật, tuyên truyền và thống kê, các loại ma túy tổng hợp, các chất liên quan đến NPS đang được giới trẻ sử dụng nhiều.... để chúng ta không bị động, lúng túng và thực hiện tốt kiểm soát ma túy, các chất hướng thần.

Cho đến nay, danh mục các chất ma túy và tiền chất mà Chính phủ Việt Nam kiểm soát gồm có 250 chất ma túy và 43 tiền chất. Các loại chất ma túy trên được chia thành nhiều nhóm như ma túy có nguồn gốc tự nhiên (thuôc phiện, cần sa), ma túy bán tổng hợp (heroin) và ma túy tổng hợp (tạo ra bằng phương pháp tống hợp từ các hóa chất) trong đó có nhiều chất hướng thần.

Để nhận biết, xác định đối tượng suy giảm chức năng nhận thức, ảo giác, loạn thần do sử dụng ma túy tổng hợp và các chất hướng thần mới cần quan sát các dấu hiệu, triệu chứng của người bị nghi ngờ trên các mặt chủ yếu sau:

- Quan sát việc sử dụng thời gian của người bị nghi ngờ:

Người sử dụng ma túy tổng hợp, các chất hướng thần thường có biểu hiện bất thường về mặt thời gian như đi chơi thâu đêm, việc sử dụng thời gian bất thường so với hàng ngày.

- Quan sát trạng thái của người bị nghi ngờ:

Người sử dụng ma túy tổng hợp, các chất hướng thần sau khi sử dụng thường có biểu hiện mệt mỏi, có khi không ngủ hoặc ngủ quá nhiều, tinh thẩn không ổn định, có thể lú lẫn, da toát mồ hôi, mạch nhanh, miệng khô, hơi thở nóng, thân nhiệt cao, da khô lại và xạm.

Khi sử dụng các chất gây ảo giác như LSD, Mescaline ... thường gây kích thích, hưng phấn, có rối loạn về nhận thức, hình ảnh, thân thể, biến đổi về thị giác màu, đồng tử giãn, kích động tâm thần về vận động, có xu hướng gây hấn.

         - Quan sát hoạt động của người bị nghi ngờ:

Người sử dụng ma túy tổng hợp, các chất hướng thần, sau khi sử dụng thường có cảm giác chán ăn, không ngủ, đặc biệt háo nước và uống rất nhiều nước (so với thường ngày).

Trong công việc, đối tượng bị nghi vấn sẽ có hiệu quả làm việc sa sút, thờ ơ với các hoạt động tập thể, kém tích cực và có những thay đổi lớn về hành vi, thái độ với các thành viên xung quanh.

Để xác định chính xác đối tượng suy giảm chức năng nhận thức, ảo giác, loạn thần do sử dụng ma túy tổng hợp và các chất hướng thần mới, cơ quan quản lý, gia đình cần quan tâm, quan sát, tìm hiểu và nắm chắc về sinh hoạt, học tập, làm việc của người bị nghi ngờ, khi có các biểu hiện bất thường trong sinh hoạt, học tập, làm việc hay các biểu hiện tâm sinh lý như trên cần có biện pháp giám sát, quản lý chặt chẽ, răn đe, phòng ngừa hoặc có các biện pháp cứng rắn để quản lý, xử lý đối với người nghiện, thường xuyên sử dụng các chất ma túy tổng hợp, các chất hướng thần mới kể cả khi chất đó chưa được đưa vào danh mục chất ma túy.

Để phòng ngừa, ngăn chặn việc lạm dụng chất hướng thần mới, cần thực hiện một số giải pháp sau:

Tăng cường tuyên truyền tác hại của việc lạm dụng chất hướng thần trong cộng đồng, có thể qua các bài học ngoại khóa ở các trường ở bậc học trung học phổ thông vì đối tượng học sinh ở lứa tuối này còn thiếu hiểu biết, dễ bị lôi kéo, đua đòi dần đến sử dụng và nghiện ma túy tổng hợp hoặc các chất hướng thần mới.

Cần kiểm tra các cửa hàng thuốc tân dược đảm bảo các quy định về quản lý dược, các sản phẩm chứa chất hướng thần cần quản lý chặt chẽ.

Các cơ quan đấu tranh phòng chống ma túy, cơ quan giám định, cơ quan chuyên môn về y tế cần có các kiến nghị bổ sung các chất hướng thần mới có độ độc hại cao vào danh mục chất ma túy./.

 

              Thu Quyên

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác